المطلع
عاجل

post-image

سەرۆک کۆمار: عێراق چاوی لەپشتیوانی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و نەتەوە یەکگرتووەکانە بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی گەشەپێدانی ئابووری


21:10 عێراق
2025-06-30
65420

 سەرۆک کۆمار د.لەتیف جەمال ڕەشید، لەمیانی بەشداریکردنیدا لە چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی دارایی بۆ گەشەپێدان لە شاری سێڤیلیای  ئیسپانیا ووتەیەکی پێشکەش کرد و تێیدا جەختی لەوە کردەوە کەئەم کۆنفرانسە لەهەلومەرجێکی ئاڵۆزی نێودەوڵەتی و ناوچەییدا بەڕێوەدەچێت چونکە زۆربەی ناوچەکانی جیهان جەنگ و ململانێ و قەیرانی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی بەخۆوە دەبینن بەتایبەتی لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا و ئاماژەی بەوەدا کە ئەم قەیرانانە کاریگەری لەسەر ڕێڕەوی گەشەسەندن هەیە و پلانە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان پەک دەخات بەتایبەتی لە وڵاتانی گەشەسەندوودا. 
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەدا کەعێراق بەپەرۆشەوە دەڕوانێتە ئەم کۆنفرانسە گرنگە و پشتیوانی توندی دەکات، بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی لەبەرەوپێشبردنی پرۆسەی گەشەپێدان و چاکسازی ئابووری کە ڕەنگدانەوەی لەسەر گەلانی جیهان دەبێت.

ئەمەی خوارەوە دەقی ووتەکەی سەرۆک کۆمارە کەدەستی موتەڵع کەوتووه :

بەناوی خودای بەخشندە و میهرەبان

بەڕێزان سەرۆکی دەوڵەت و حکومەت و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان
خوشکان برایانی بەڕێزان

سڵاوی خوداتان لێ بێت

سەرەتا سوپاسی ئەمینداری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بەڕێز ئەنتۆنیۆ گۆتێرێش دەکەم بۆ بانگهێشتی میهرەبانانەی بۆ بەشداریکردنمان لەم کۆنفرانسە گرنگەدا.
هەروەها سوپاسی  سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا بەڕێز پێدرۆ سانچێز دەکەم بۆ میوانداریکردنی ئەم کۆنفرانسە لەوڵاتەکەی و هەوڵە دڵسۆزەکانی ئیسپانیا بۆ سەرخستنی .

خوشکان برایانی بەڕێزان..
ئەم کۆنفرانسە لەهەلومەرجێکی ئاڵۆزی نێودەوڵەتی و ناوچەییدا بەڕێوەدەچێت کە چەند ناوچەیەکی جیهان دوچاری جەنگ و ململانێ و قەیرانی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی دەبنەوە بەتایبەتی لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، کاردانەوەکانی ئەم قەیرانانە لەپرۆسەی گەشەپێدان و پەکخستنی پلانە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان، بەتایبەتی لەوڵاتانی تازەپێگەیشتودا، کە چڕکردنەوەی هەوڵە نێودەوڵەتییەکان دەخوازێت بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێ و جەنگەکانی ئێستا، وەک بنەمایەکی بنەڕەتی بۆ پێشخستن و گەیشتن بە ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام.
عێراق بە تامەزرۆییەوە چاوەڕوانی سەرکەوتنی ئەم کۆنفرانسە گرنگە دەکات و بەتوندی پاڵپشتی دەکات، لە پێناوی بەدەستهێنانی ئامانجەکانی لە بەرەوپێشبردنی گەشەپێدان و چاکسازی ئابووری، کەڕەنگدانەوەی لەسەر گەلانی جیهان بە گشتی دەبێت و یەکگرتنی ئابووری نێودەوڵەتی و ناوچەیی بەدەست دەهێنێت.
لەگەڵ فراوانبوونی کەلێنی نێوان زۆرترین و کەمترین وڵاتانی پێشکەوتوو، کاریگەرییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا هەموو  سەرانسەری جیهانی گرتەوە، هەر چەند زۆرترین کاریگەری لەسەر وڵاتە لاوازەکان لەڕوی ئابووریەوە  دروستکردوە.
پێمان وایە گەیشتن بەو ئامانجانە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دەبێت پێش تەواوکردنی ئەم ئەرکانە لەسەر ئاستی نیشتمانی ئەنجام بدرێت، دواتریش بچێتە قۆناغی پاڵپشتیکردنی کەمترین پێشکەوتووترین و هەژارترین وڵاتان لەڕێگەی بانکی گەشەپێدانی فرەلایەنەوە، ئەمە جگە لە پێشکەشکردنی پاڵپشتی زانیاری بۆ ووڵاتە هەژارەکان، بەمەبەستی کەمکردنەوەی ئەو جیاوازییە بەرچاوەی ئاستی داهات لە نێوان وڵاتانی جیهاندا هەیە.
لە ئەنجامی ئەو سیاسەتانەی ڕژێمە دیکتاتۆرییە یەک لە دوای یەکەکان پەیڕەوییان کردوە، عێراق زیاتر لە نیو سەدە ڕووبەڕووی ئاستەنگی گەورە بووەتەوە، لەوانە جەنگی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی، گەمارۆی ئابووری و سیاسەتی ئابووریی هەڕەمەکی و بێ پلان کە لەسەر بنەمای کردەوە و کاردانەوە و پێداویستییە سەرهەڵداوەکان دامەزراوە ، ئەم سیاسەتانە بوونە هۆی واقیعێکی ئابووری دواکەوتوو و دواکەوتنی پڕۆسەی گەشەپێدان و  بێکاری و هەژاری و بڵاوبوونەوەی خانووبەرەی هەڕەمەکی و بچوو کبوونەوەی چینی ناوەڕاست و دابەشبوونی کۆمەڵگە بۆ دوو چین، دەوڵەمەند و هەژار.
دوای ڕزگاربوون لەڕژێمە تۆتالیتارییەکان و پەسەند کردنی دەستوورێکی مۆدێرن، کەلایەنی ئابوورییەکەی لەسەر بنەمای پلاندانان، ئابوورییەکی ئازاد، کراوەیی بەڕووی ئابوورییەکانی جیهانی دامەزراندراوە و هاوبەشی ئابووریی لەگەڵ کۆمپانیا نێودەوڵەتیەکان، عێراق دەستیکرد بەداڕشتنی پلانی گەشەپێدان لەسەر بنەمای گەشەسەندنی هاوتەریبی سێکتەری جۆراوجۆر، دوای ئەوەی سیاسەتەکانی ڕژێمە دیکتاتۆرییەکان واقیعێکی ئابووری دواکەوتوو و لەت و پەتی بەجێهێشت، بەڵام ئاستەنگەکانی بەردەم سیستمی سیاسی نوێ، لەوانە هەڕەشەی دەرەکی، تیرۆری ڕێکخراو، ئۆپۆزسیۆنێکی سیستماتیک بەسەرۆکایەتی بەرپرسانی پێشووی ڕژێم و داگیرکردنی ناوچە بەرفراوانەکانی عێراق لەلایەن داعشەوە، هەموویان هۆکارگەلێکی زیادەن کە بەشداربوون لە دواکەوتنی پرۆسەی گەشەپێدانی بەردەوام و پەکخستنی جێبەجێکردنی پلانی پێنج ساڵەی 2013-2017.
عێراق ئەمڕۆ شایەتحاڵی سەقامگیرییەکی ئەمنی و پێشکەوتنی  ئابورییەکی بەرچاوە لە هەموو بوارەکاندا ، پێویستی بە هاوکاری کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هەیە بۆ پێشخستنی پلانەکانی ئاوەدانکردنەوە وبۆ بەردەوامی  باشترکردنی بارودۆخی ژیان و خزمەتگوزارییەکانی پێشکەشکردنی عێراقییەکان.
دوای ڕزگارکردنی عێراق لەدەستی ڕێکخراوی تیرۆریستی داعش، حکومەتی عێراق پلانی گەشەپێدانی پێنج ساڵەی 2024-2028ی دەستپێکرد و ڕاستەوخۆ بەئامانجی گەشەپێدانی بەردەوام (SDGs) گرێدا، بۆ یەکەمجار لە ماوەی ٣٧ ساڵدا، سەرژمێرییەکی گشتی دانیشتووان و نیشتەجێبوونمان بەسەرکەوتوویی لەساڵی ڕابردوو ئەنجامدا، ئەمەش هەنگاوێکی سەرەکییە لە دابینکردنی داتای ورد و گشتگیر بۆ بەکارهێنان لە پلاندانانی گەشەپێدان، پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری و کوالیتی کاریگەر، و دابەشکردنی دادپەروەرانەی داهاتەکان.
هەروەها حکومەت دەستیکرد بە باشترکردنی ژێرخانی و خزمەتگوزارییە گشتیەکان، جێبەجێکردنی پڕۆژەی گرنگ لەکەرتەکانی تەندروستی، پەروەردە، ئاو، وزەی بەردەوام، گواستنەوە، پەیوەندییەکان، کشتوکاڵ، پیشەسازی و گەشتوگوزار.
هەروەها عێراق بەردەوامە لە دروستکردنی هاوبەشی زیاتر لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان وهاوکارییەکی بەرفراوان لەگەڵ دەزگاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لەبوارە جیاوازەکاندا، عێراق لەم دواییانەدا سەرۆکایەتی گروپی ٧٧ و چینی کرد بۆ ساڵی ٢٠٢٤، وەک دوپاتکردنەوەی گەڕانەوەی بۆ ڕۆڵی  نێودەوڵەتی و ناوچەیی خۆی سەبارەت بە هەماهەنگی کردنی پرسەکانی گەشەپێدان.
حکومەت بە پەرۆشەوە کاری کردووە بۆ بەهێزکردنی حوکمڕانی و چاکسازیی کارگێڕی بەپاڵپشتیکردنی کاری دامەزراوە ئامارییەکان و چالاککردنی سیستمی چاودێری و هەڵسەنگاندن بۆ گەیشتن بە ئامانجەکان، ئەمەش لەسەر بنەماکانی شەفافیەت و لێپرسینەوە لە بەڕێوەبردنی سەرچاوەکان، و دامەزراندنی هاوبەشی ڕاستەقینە بۆ دڵنیابوون لە گەیشتن بە ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام، لەوانە پێکهێنانی ئەنجوومەنی هەمیشەیی بۆ پەرەپێدانی کەرتی تایبەت بەسەرۆکایەتی سەرۆک وەزیران و لەخۆگرتنی نوێنەرانی چالاکیە ئابوورییەکان، وەک هەنگاوێکی گرنگ بۆ دروستکردنی هاوبەشییەکی ڕاستەقینە لە نێوان کەرتی گشتی و تایبەتدا.

خوشکان برایانی بەڕێزان..

عێراق ڕێگایەکی دوور و درێژی لەبەردەمدایە بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام لەچوارچێوەی دیدگەمان بۆساڵی ٢٠٣٠، چەندین ئاڵنگاری هەیە لەم ڕووەوە، لەوانە پشتبەستنی زۆر بە نەوت وەک سەرچاوەی سەرەکی داهاتی نیشتمانی، ئەمەش وا دەکات ئابووری عێراق ڕووبەڕووی ئاستەنگ بێتەوە لەبەرامبەر گۆڕانکاریەکانی بازاڕی جیهانیدا، هەروەها لاوازی کەرتەکانی نا نەوتی وەک کشتوکاڵ، پیشەسازی، و گەشتیاری بە بەراورد بە کەرتی نەوت.
هەروەها عێراق ڕووبەڕووی ئاڵنگاریی و ئاستەنگە ژینگەییەکان دەبێتەوە، لەوانە کەمی ئاو بەهۆی گۆڕانکاری کەشوهەوا، بەرزی پلەی گەرما، کەمبوونەوەی ڕێژەی بارانبارین و کەمبوونەوەی ڕێژەی ئاو لە ڕووبارەکانی دیجلە و فوراتەوە لە وڵاتانی سەرەوەی ڕووبارەکانەوە، ئەم ئاڵنگارییانە بریتین لە بەبیابانبوون، زیادبوونی زریانی تۆز و لاوازی ژێرخانی ئاودێری.
هۆکارە دیمۆگرافی و کۆمەڵایەتیەکان فشارێکی زیاتر لەسەر ئابووری دروست دەکەن، لە کاتێکدا عێراق ڕووبەڕووی گەشەی خێرای دانیشتوان دەبێتەوە، ئەمەش پێویستی بەهەوڵی بەردەوام هەیە بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاری و نیشتەجێبوون وبەرەنگاربوونەوەی هەژاری و کەمکردنەوەی بێکاری گەنجان.
بۆ چارەسەرکردنی ئەم ئاڵنگارییانە، حکومەت زنجیرەیەک چاکسازی دەستپێکردووە بۆ بەرزکردنەوەی هەلی گەیشتن بەئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام، حکومەت پابەندە بە کارنامەی گەشەپێدانی ساڵی ٢٠٣٠،  وتێکەڵکردنی بە پلانەکانی گەشەپێدانی نیشتمانی، وەک پلانی پێنج ساڵەی ٢٠٢٤-٢٠٢٨، و دامەزراندنی یەکە و بەشە تایبەتەکان بە چاودێریکردنی ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام لەناو وەزارەت و دەستەکاندا، هەروەها حکومەت سەرچاوەی سروشتی و مرۆیی بۆ گەیشتن بە ئامانجە خوازراوەکان دابین کردووە، عێراق خاوەنی سەرچاوە سروشتییەکانی نەوت و ئاو و زەوییە کشتوکاڵیەکانە، کەدەتوانرێت بەشێوەیەکی بەردەوام وەبەرهێنانیان لەسەر بکرێت، ئەمەش لەگەڵ  بوونی توانا مرۆیی گەنجانی کە زیاتر لە نیوەی دانیشتووان پێکدەهێنێت، بناغەیەکی بەهێز بۆ داهێنان و گەشەکردن دابین دەکات.
عێراق کاری کردووە بۆ پەرەپێدانی ژێرخانی دیجیتاڵی و ئامار، هەروەها پڕۆژە بۆ نوێکردنەوەی داتای ئاماری نیشتمانی دەستیپێکردووە دوای تەواوبوونی سەرکەوتووانەی سەرژمێری گشتی دانیشتوان، بەکارهێنانی سیستمی زانیاری جوگرافی لە پلاندانانی خزمەتگوزاریدا فراوانتر بووە، هەروەها ڕۆڵی گەشەسەندنی میدیا، کۆمەڵگەی مەدەنی و کەرتی تایبەت.

ئامادەبوانی بەڕێز..

عێراق شایەتحاڵی سەقامگیری ئەمنی و سیاسییە لە هەموو پارێزگاکانیدا، دەرفەتی زیاتر بۆ بنیاتنانەوە و ئاوەدانکردنەوە دەڕەخسێنێت، چاوەڕوانی پشتیوانی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکانە بۆ گەیشتن بەئامانجەکانی گەشەپێدانی ئابووری، ئەمڕۆ ژینگەیەکی وەبەرهێنانی ئومێد بەخشە بۆ ئەو وڵات و کۆمپانیایانەی کە ئارەزووی کارکردنیان هەیە تێیدا.
لە کۆتاییدا، سوپاس و پێزانینم بۆ ئەمینداری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، بەڕێز ئەنتۆنیۆ گۆتێرێش و سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا، بەڕێز پێدرۆ سانچێز، دوبارە دەکەمەوە بۆ ئامادەکردن و میوانداریکردنی ئەم کۆنفرانسە، کە لە دڵەوە هیوادارین سەرکەوتوو بێت و ئامانجە باڵاکانی لەخزمەتکردنی گەلانی جیهاندا بەدەستبهێنێت.
             

كلمات مفتاحية

اخبار ذات صلة

تعليقات

أحدث الاخبار

توم باراك يصل إلى بغداد لبحث أفق جديد للعلاقات العراقية - الأميركية

توم باراك يصل إلى بغداد لبحث أفق جديد للعلاقات العراقية - الأميركية

2026-06-15 12:45 1034
خلال اتصاله بعراقجي... حسين يؤكد العمل على إنهاء حالة الحرب بشكل كامل

خلال اتصاله بعراقجي... حسين يؤكد العمل على إنهاء حالة الحرب بشكل كامل

2026-06-15 15:01 1242
المالكي مهنئاً بعيد الصحفيين: صوت العراق بقي حاضراً بفضلهم

المالكي مهنئاً بعيد الصحفيين: صوت العراق بقي حاضراً بفضلهم

2026-06-15 13:32 4200
العراق يرحب بالتفاهم بين واشنطن وطهران وقرب إعادة فتح مضيق هرمز

العراق يرحب بالتفاهم بين واشنطن وطهران وقرب إعادة فتح مضيق هرمز

2026-06-15 13:49 2906
العراق يعطل الدوام الرسمي غداً الثلاثاء بمناسبة رأس السنة الهجرية

العراق يعطل الدوام الرسمي غداً الثلاثاء بمناسبة رأس السنة الهجرية

2026-06-15 10:41 5252
طقس العراق... ارتفاع بدرجات الحرارة مع احتمال سقوط أمطار بكردستان

طقس العراق... ارتفاع بدرجات الحرارة مع احتمال سقوط أمطار بكردستان

2026-06-15 09:35 3821
الزيدي يهنئ الصحفيين بعيد الصحافة العراقية ويؤكد الإعلام بمختلف أنواعه

الزيدي يهنئ الصحفيين بعيد الصحافة العراقية ويؤكد الإعلام بمختلف أنواعه

2026-06-15 10:30 3955
إيران تعلن رسمياً التوصل لاتفاق مع الولايات المتحدة

إيران تعلن رسمياً التوصل لاتفاق مع الولايات المتحدة

2026-06-15 09:01 4480
رئيس وزراء باكستان يعلن التوصل لاتفاق بين واشنطن وطهران والتوقيع 19 يونيو

رئيس وزراء باكستان يعلن التوصل لاتفاق بين واشنطن وطهران والتوقيع 19 يونيو

2026-06-15 00:25 6131
ولايتي: ساعة الصفر حانت والمنصات تتحضر للإطلاق

ولايتي: ساعة الصفر حانت والمنصات تتحضر للإطلاق

2026-06-14 23:54 5322
العراق بين أدنى الدول عالمياً استهلاكاً للأسماك على مستوى الفرد

العراق بين أدنى الدول عالمياً استهلاكاً للأسماك على مستوى الفرد

2026-06-14 23:39 6073
الإتحاد العراقي يحدد مواعيد الانتقالات الصيفية والشتوية لدوري النجوم

الإتحاد العراقي يحدد مواعيد الانتقالات الصيفية والشتوية لدوري النجوم

2026-06-14 23:36 6078
بين التوقيع المرتقب والتصعيد المحتمل... المنطقة على حافة اختبار جديد

بين التوقيع المرتقب والتصعيد المحتمل... المنطقة على حافة اختبار جديد

2026-06-14 22:06 6257
استعداداً لمحرم... عمليات بغداد ترفع الجاهزية وتعلن ملامح خطتها الأمنية والخدمية

استعداداً لمحرم... عمليات بغداد ترفع الجاهزية وتعلن ملامح خطتها الأمنية والخدمية

2026-06-14 22:43 6864
تسنيم: إلغاء الرحلات في مطارات غرب إيران إلى إشعار آخر

تسنيم: إلغاء الرحلات في مطارات غرب إيران إلى إشعار آخر

2026-06-14 22:40 5173
مستشار خامنئي رداً على ضربة الضاحية: سنلقن المعتدين درساً يجعلهم يندمون

مستشار خامنئي رداً على ضربة الضاحية: سنلقن المعتدين درساً يجعلهم يندمون

2026-06-14 21:57 5412
ترامب: اتفاق إيران سيشمل لبنان والهجوم على بيروت اليوم مرفوض

ترامب: اتفاق إيران سيشمل لبنان والهجوم على بيروت اليوم مرفوض

2026-06-14 17:56 6435
‏وزير الحرب الأمريكي: نحن على المسار الصحيح لتوقيع الاتفاق مع إيران

‏وزير الحرب الأمريكي: نحن على المسار الصحيح لتوقيع الاتفاق مع إيران

2026-06-14 17:53 6103