المطلع
عاجل

post-image

سەرۆک وەزیران: پابەندین بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەکاتی خۆیدا، بەو پێیەی بناغەی سیستەمی دیموکراسیە


20:08 عێراق
2025-09-16
33200

ئەمڕۆ سێشەممە، محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیران دووپاتیکردەوە عێراقی نوێ بەرەو پێشەوە چووە و گەڕانەوە بۆ دووم نییە. هەروەها جەختی لە پابەندبوونی خۆی کردەوە بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی دیاریکراودا و بە بناغەی سیستەمی دیموکراسی لە قەڵەم دا.
نوسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لەڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران  محەمەد شەیاع سودانی، ئەمڕۆ سێشەممە لە شاری بەغداد بەشداری کرد لە ئاهەنگێک کە لەلایەن ڕوانگەی عێراقی بۆ چاودێریکردنی دیموکراسییەوە ڕێکخرا، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی دیموکراسییەوە.

وتیشی سودانی سڵاوی لە ئامادەبووان کرد و ستایشی ئەو کەسانەی کرد کە بەرپرسن لە ڕێکخستنی ئەم ئاهەنگە هاوکات لەگەڵ تێپەڕبوونی 18 ساڵ بەسەر بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان و ناساندنی 15ی ئەیلول لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک ڕۆژی جیهانی دیموکراسی.

سودانی جەختی لەوە کردەوە کە عێراق شایستەترین وڵاتە بۆ ئاهەنگگێڕان بە ڕۆژی دیموکراسی، چونکە ئەم ڕۆژە نوێنەرایەتی مۆدێلێکی ناوازە دەکات بۆ بەکارهێنان و گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە گەلەکەمان دوایی ساڵانێکی زۆری خەباتی دژی دیکتاتۆرییەت کرد، و ڕووبەڕووی قێزەونترین شێوەی پراکتیزە سەرکوتگەرانە بووەوە و دەیان هەزار کەس بوونە قوربانی هەر لە گۆڕە بەکۆمەڵەکان و هەڵەبجە و ئەنفال و هەڵمەتی لەناوبردنی زانایانی ئایینی و سەرکردە و کەسایەتییە سیاسی و سەربازی و ڕۆشنبیری و ئابووری و وەرزشییەکانیانەوە و باجی شەڕە بێسوودەکانی ڕژێمی پێشوو و وێرانکردنی بناغەکانی ژیان و وێرانکردنی ژینگەی دا، لەوانەش تاوانی وشککرنەوەی ئەهوارەکان.

ئەمانەی خوارەوە دەقی وتارەکەی  سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانە کەنوسینگەکەی بڵاویکردۆتەوە:

? زۆر گرنگە گەنجانمان ئاگاداری ئەو نادادپەروەری و ستەمکارییە بن کە ڕوویان دا، بە لەبەرچاوگرتنی بوونی پڕوپاگەندەی سیستماتیکی نا ڕاستی لەسەر ژیان لە ژێر دیکتاتۆریەتدا دروستکرد.

? لە سەردەمی دیکتاتۆرییەتدا عێراق گۆڕدرا بۆ زیندانێکی فراوان و لە لایەن یەک حیزبە کۆنترۆڵکرا و بەرتەسکی ئازادی و بیرکردنەوە بەسەر تاک و کۆمەڵدا سەپێندرا.

? دیکتاتۆرییەت لە ڕێگەی قوربانیدانی عێراقییەکانەاە بە هەموو پێکهاتەکانیانەوە، و بە هاوکاری گەلانی دۆست ڕووخێنرا.

? هەنگاومان نا بەرەو سیستەمێکی دیموکراسی کە لەسەر بنەمای دەستورێکی هەمیشەیی دامەزراوە، لە چوارچێوەی سیستەمێکی پەرلەمانیدا کە 5 خولی پێشوومان تێیدا تێپەڕاند، و جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکانی تێدا چەسپاندووە.

? هێشتا کاری زۆرمان ماوە بۆ پتەوکردنی بناغەکانی دیموکراسی، وەک پێشخستنی پرەنسیپی هاوڵاتیبوون و ڕەتکردنەوەی پشک، و بنیاتنانی تەواوی دامەزراوەکان.

? لە ماوەی 22 ساڵدا دیموکراسی لە عێراق سەرکەوتوو بووە لە بەدەستهێنانی ڕێز و دانپێدانانی هەموو وڵاتانی جیهان.

? تەواوکردنی چوارچێوە سیاسییەکان ئاسانکاری بۆ کۆتاییهێنان بە نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پشتیوانی عێراق (یۆنامی) و کۆتایی هێنان بە بوونی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و گواستنەوە بۆ پەیوەندییە دووقۆڵییەکان کرد.

? حکومەتەکەمان پاڵپشتی جێبەجێکردنی دەسەڵاتی دەوڵەت و قۆرخکارییەکەی لەسەر بەکارهێنانی چەک و زامنی ئازادییە گشتیەکانی کرد، بەمەرجێک لەگەڵ ئازادییەکانی ئەوانی تردا ناکۆکی نەبن.

? تیرۆر هەوڵیدا ڕێگری لە پڕۆسەی دیموکراسی بکات، گەلەکەمانیش دوور لە چنگی تیرۆر و توندڕەوی و تەکفیر خەباتی کرد بۆ دەربڕینی ڕێگای خۆی.

? ڕێبازی دیموکراسی پێویستی بە پاراستنی زیاتر و کار و هەوڵی بەکۆمەڵ و پێشخستنی بەرژەوەندی کۆمەڵگا و سیستەم و یاسایە.

? یەکەم ئەرکی بەهێزکردنی ڕۆڵی دەوڵەت ئەوەیە یاسا پارێزگاری لە بوونی بکات و ڕێگری بکات لە بەکارهێنانی ئازادیەکان بۆ سوکایەتی کردن بە یاساکانی.

? ناوبانگی عێراق و ئازادی هاووڵاتیانی و مافیان لە زانینی ڕاستییەکانیان لە ناوەڕۆکی ئامانجەکانی دیموکراسیدایە.

? بەرنامەی حکومەتەکەمان تیشکی خستۆتە سەر پاراستنی دەستکەوتەکانی سیستەمی دیموکراسی لە ڕێگەی چاکسازی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و دابینکردنی مەرجەکانی ژیانێکی شایستە و ئاوەدانکردنەوەی وڵات و گەشەپێدان و لێپرسینەوە لەو کەسانەی کە هەڕەشە لە ئاشتی کۆمەڵایەتی دەکەن.

? مەرجەعییەتی باڵای ئایینی جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەم بنەمایانە نوێنەرایەتی ڕێبازێکی دروست دەکات بۆ ئەوەی گەلەکەمان پەیڕەوی بکاتا.

? پاڵپشتی تەواومان بۆ کارەکانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان پێشکەش کردووە بۆ بەڕێوەبردنی خولی شەشەمی هەڵبژاردنەکان لە سیستەمی دیموکراسیماندا.

? ڕێگە نادەین هیچ کەسێک هەوڵی پەکخستنی هەڵبژاردن یان شێواندنی بدات، هەروەها هەموو شتێکی پێویست بۆ دەستەبەرکردنی سەلامەتی کاندیدەکان و ئازادی هەڵبژاردن دابین دەکەین.

? هیچ جێگرەوەیەک بۆ ڕێڕەوی دەستوور و دیموکراسی کۆکەرەوەی هەموو عێراقییەکان نییە، هەروەها گەڕانەوە بۆ هەموو کارەسات و شکستەکانی ڕابردوو نییە.

كلمات مفتاحية

اخبار ذات صلة

تعليقات

أحدث الاخبار

الإيقاع بمتهمين اثنين وضبط كيلوغرام من مخدرالحشيش بصلاح الدين

الإيقاع بمتهمين اثنين وضبط كيلوغرام من مخدرالحشيش بصلاح الدين

2026-11-11 17:31 1836
أسودنا بالأخضر... تحديد أطقم المنتخبات المشاركة في بطولة البصرة الدولية

أسودنا بالأخضر... تحديد أطقم المنتخبات المشاركة في بطولة البصرة الدولية

2026-11-11 18:02 2522
القائد العام يوجه بحسم ملف اعتداء "خور مور" ومحاسبة الجناة وفق القانون

القائد العام يوجه بحسم ملف اعتداء "خور مور" ومحاسبة الجناة وفق القانون

2026-11-11 16:20 3378
رئيس الجمهورية يبحث مع نظيره الإيراني تعزيز العلاقات الثنائية واستقرار المنطقة

رئيس الجمهورية يبحث مع نظيره الإيراني تعزيز العلاقات الثنائية واستقرار المنطقة

2026-11-11 15:58 3230
بعد رحيله في ظروف غامضة.. رئاسة البرلمان تطالب بكشف حقيقة مقتل العلواني

بعد رحيله في ظروف غامضة.. رئاسة البرلمان تطالب بكشف حقيقة مقتل العلواني

2026-11-11 15:49 5780
النزاهة تصدر لائحة السلوك الخاصة بقواعد تضارب المصالح لسنة 2026

النزاهة تصدر لائحة السلوك الخاصة بقواعد تضارب المصالح لسنة 2026

2026-11-11 15:39 6249
إيطاليا.. إخلاء أكثر من 300 مدرسة إثر تحذيرات بوجود قنابل

إيطاليا.. إخلاء أكثر من 300 مدرسة إثر تحذيرات بوجود قنابل

2026-11-11 15:01 3770
التربية تؤكد انطلاق امتحانات الدور الثالث بموعدها دون التأثير على الدوام

التربية تؤكد انطلاق امتحانات الدور الثالث بموعدها دون التأثير على الدوام

2026-11-11 14:07 5302
مطار البصرة الدولي: استئناف حركة الرحلات الجوية بصورة طبيعية

مطار البصرة الدولي: استئناف حركة الرحلات الجوية بصورة طبيعية

2026-11-11 13:43 5309
القضاء يصدر حكماً بالحبس لمدة 6 أشهر بحق خالد كبيان بتهمة التشهير

القضاء يصدر حكماً بالحبس لمدة 6 أشهر بحق خالد كبيان بتهمة التشهير

2026-11-11 13:14 5666
استقرار أسعار الدولار في بورصات بغداد وأربيل

استقرار أسعار الدولار في بورصات بغداد وأربيل

2026-11-11 12:41 4834
ضبط 10 متهمين بمخالفات خطيرة في مشروع لمعالجة المخلّفات بميسان

ضبط 10 متهمين بمخالفات خطيرة في مشروع لمعالجة المخلّفات بميسان

2026-11-11 12:01 5579
السفير العراقي في بيروت: تأكدنا من عودة الجثمان للنائب السابق أحمد العلواني

السفير العراقي في بيروت: تأكدنا من عودة الجثمان للنائب السابق أحمد العلواني

2026-11-11 11:21 5936
أسعار الذهب ترتفع بعد هبوط حاد.. ومكاسب محدودة بسبب توقعات الفائدة

أسعار الذهب ترتفع بعد هبوط حاد.. ومكاسب محدودة بسبب توقعات الفائدة

2026-11-11 10:54 4857
​"نيويورك تايمز": نقل وزير الخزانة الأمريكي لقاعدة عسكرية بعد تهديدات إيرانية

​"نيويورك تايمز": نقل وزير الخزانة الأمريكي لقاعدة عسكرية بعد تهديدات إيرانية

2026-11-11 10:14 4942
تراجع حاد لأسعار النفط العراقي وخام البصرة الثقيل يهبط لـ45.64 دولاراً

تراجع حاد لأسعار النفط العراقي وخام البصرة الثقيل يهبط لـ45.64 دولاراً

2026-11-11 08:49 4802
السفارة العراقية في بيروت: هوية جثة العلواني لم تُحسم بعد

السفارة العراقية في بيروت: هوية جثة العلواني لم تُحسم بعد

2026-11-11 09:43 6447
أمريكا.. فشل محاولة عزل وزير الحرب بيت هيغسيث وترامب يهاجم الديمقراطيين

أمريكا.. فشل محاولة عزل وزير الحرب بيت هيغسيث وترامب يهاجم الديمقراطيين

2026-11-11 09:39 3859