المطلع
عاجل

post-image

سەرۆک وەزیران: پابەندین بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەکاتی خۆیدا، بەو پێیەی بناغەی سیستەمی دیموکراسیە


20:08 عێراق
2025-09-16
17466

ئەمڕۆ سێشەممە، محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیران دووپاتیکردەوە عێراقی نوێ بەرەو پێشەوە چووە و گەڕانەوە بۆ دووم نییە. هەروەها جەختی لە پابەندبوونی خۆی کردەوە بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی دیاریکراودا و بە بناغەی سیستەمی دیموکراسی لە قەڵەم دا.
نوسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لەڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران  محەمەد شەیاع سودانی، ئەمڕۆ سێشەممە لە شاری بەغداد بەشداری کرد لە ئاهەنگێک کە لەلایەن ڕوانگەی عێراقی بۆ چاودێریکردنی دیموکراسییەوە ڕێکخرا، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی دیموکراسییەوە.

وتیشی سودانی سڵاوی لە ئامادەبووان کرد و ستایشی ئەو کەسانەی کرد کە بەرپرسن لە ڕێکخستنی ئەم ئاهەنگە هاوکات لەگەڵ تێپەڕبوونی 18 ساڵ بەسەر بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان و ناساندنی 15ی ئەیلول لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک ڕۆژی جیهانی دیموکراسی.

سودانی جەختی لەوە کردەوە کە عێراق شایستەترین وڵاتە بۆ ئاهەنگگێڕان بە ڕۆژی دیموکراسی، چونکە ئەم ڕۆژە نوێنەرایەتی مۆدێلێکی ناوازە دەکات بۆ بەکارهێنان و گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە گەلەکەمان دوایی ساڵانێکی زۆری خەباتی دژی دیکتاتۆرییەت کرد، و ڕووبەڕووی قێزەونترین شێوەی پراکتیزە سەرکوتگەرانە بووەوە و دەیان هەزار کەس بوونە قوربانی هەر لە گۆڕە بەکۆمەڵەکان و هەڵەبجە و ئەنفال و هەڵمەتی لەناوبردنی زانایانی ئایینی و سەرکردە و کەسایەتییە سیاسی و سەربازی و ڕۆشنبیری و ئابووری و وەرزشییەکانیانەوە و باجی شەڕە بێسوودەکانی ڕژێمی پێشوو و وێرانکردنی بناغەکانی ژیان و وێرانکردنی ژینگەی دا، لەوانەش تاوانی وشککرنەوەی ئەهوارەکان.

ئەمانەی خوارەوە دەقی وتارەکەی  سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانە کەنوسینگەکەی بڵاویکردۆتەوە:

? زۆر گرنگە گەنجانمان ئاگاداری ئەو نادادپەروەری و ستەمکارییە بن کە ڕوویان دا، بە لەبەرچاوگرتنی بوونی پڕوپاگەندەی سیستماتیکی نا ڕاستی لەسەر ژیان لە ژێر دیکتاتۆریەتدا دروستکرد.

? لە سەردەمی دیکتاتۆرییەتدا عێراق گۆڕدرا بۆ زیندانێکی فراوان و لە لایەن یەک حیزبە کۆنترۆڵکرا و بەرتەسکی ئازادی و بیرکردنەوە بەسەر تاک و کۆمەڵدا سەپێندرا.

? دیکتاتۆرییەت لە ڕێگەی قوربانیدانی عێراقییەکانەاە بە هەموو پێکهاتەکانیانەوە، و بە هاوکاری گەلانی دۆست ڕووخێنرا.

? هەنگاومان نا بەرەو سیستەمێکی دیموکراسی کە لەسەر بنەمای دەستورێکی هەمیشەیی دامەزراوە، لە چوارچێوەی سیستەمێکی پەرلەمانیدا کە 5 خولی پێشوومان تێیدا تێپەڕاند، و جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکانی تێدا چەسپاندووە.

? هێشتا کاری زۆرمان ماوە بۆ پتەوکردنی بناغەکانی دیموکراسی، وەک پێشخستنی پرەنسیپی هاوڵاتیبوون و ڕەتکردنەوەی پشک، و بنیاتنانی تەواوی دامەزراوەکان.

? لە ماوەی 22 ساڵدا دیموکراسی لە عێراق سەرکەوتوو بووە لە بەدەستهێنانی ڕێز و دانپێدانانی هەموو وڵاتانی جیهان.

? تەواوکردنی چوارچێوە سیاسییەکان ئاسانکاری بۆ کۆتاییهێنان بە نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پشتیوانی عێراق (یۆنامی) و کۆتایی هێنان بە بوونی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و گواستنەوە بۆ پەیوەندییە دووقۆڵییەکان کرد.

? حکومەتەکەمان پاڵپشتی جێبەجێکردنی دەسەڵاتی دەوڵەت و قۆرخکارییەکەی لەسەر بەکارهێنانی چەک و زامنی ئازادییە گشتیەکانی کرد، بەمەرجێک لەگەڵ ئازادییەکانی ئەوانی تردا ناکۆکی نەبن.

? تیرۆر هەوڵیدا ڕێگری لە پڕۆسەی دیموکراسی بکات، گەلەکەمانیش دوور لە چنگی تیرۆر و توندڕەوی و تەکفیر خەباتی کرد بۆ دەربڕینی ڕێگای خۆی.

? ڕێبازی دیموکراسی پێویستی بە پاراستنی زیاتر و کار و هەوڵی بەکۆمەڵ و پێشخستنی بەرژەوەندی کۆمەڵگا و سیستەم و یاسایە.

? یەکەم ئەرکی بەهێزکردنی ڕۆڵی دەوڵەت ئەوەیە یاسا پارێزگاری لە بوونی بکات و ڕێگری بکات لە بەکارهێنانی ئازادیەکان بۆ سوکایەتی کردن بە یاساکانی.

? ناوبانگی عێراق و ئازادی هاووڵاتیانی و مافیان لە زانینی ڕاستییەکانیان لە ناوەڕۆکی ئامانجەکانی دیموکراسیدایە.

? بەرنامەی حکومەتەکەمان تیشکی خستۆتە سەر پاراستنی دەستکەوتەکانی سیستەمی دیموکراسی لە ڕێگەی چاکسازی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و دابینکردنی مەرجەکانی ژیانێکی شایستە و ئاوەدانکردنەوەی وڵات و گەشەپێدان و لێپرسینەوە لەو کەسانەی کە هەڕەشە لە ئاشتی کۆمەڵایەتی دەکەن.

? مەرجەعییەتی باڵای ئایینی جەختی لەوە کردووەتەوە کە ئەم بنەمایانە نوێنەرایەتی ڕێبازێکی دروست دەکات بۆ ئەوەی گەلەکەمان پەیڕەوی بکاتا.

? پاڵپشتی تەواومان بۆ کارەکانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان پێشکەش کردووە بۆ بەڕێوەبردنی خولی شەشەمی هەڵبژاردنەکان لە سیستەمی دیموکراسیماندا.

? ڕێگە نادەین هیچ کەسێک هەوڵی پەکخستنی هەڵبژاردن یان شێواندنی بدات، هەروەها هەموو شتێکی پێویست بۆ دەستەبەرکردنی سەلامەتی کاندیدەکان و ئازادی هەڵبژاردن دابین دەکەین.

? هیچ جێگرەوەیەک بۆ ڕێڕەوی دەستوور و دیموکراسی کۆکەرەوەی هەموو عێراقییەکان نییە، هەروەها گەڕانەوە بۆ هەموو کارەسات و شکستەکانی ڕابردوو نییە.

كلمات مفتاحية

اخبار ذات صلة

تعليقات

أحدث الاخبار

حادث حريق هايبر ماركت الكوت يعود للواجهة وملاحقات قضائية للمياحي

حادث حريق هايبر ماركت الكوت يعود للواجهة وملاحقات قضائية للمياحي

2026-06-09 18:16 1101
مصرع وإصابة ستة أشخاص بحادث انقلاب عجلة في الديوانية

مصرع وإصابة ستة أشخاص بحادث انقلاب عجلة في الديوانية

2026-06-09 16:52 2232
مورينيو يطالب إدارة ريال مدريد بثلاثة صفقات عاجلة

مورينيو يطالب إدارة ريال مدريد بثلاثة صفقات عاجلة

2026-06-09 16:49 1983
إيران تحدد موعد تشييع المرشد الأعلى علي الخامنئي

إيران تحدد موعد تشييع المرشد الأعلى علي الخامنئي

2026-06-09 16:35 1628
الحبس الشديد لأربع سنوات لمدير عام لوزارة التربية لاقترافه جريمة الرشوة

الحبس الشديد لأربع سنوات لمدير عام لوزارة التربية لاقترافه جريمة الرشوة

2026-06-09 16:32 1481
من الضاحية إلى تل أبيب... إيران تفرض الردع وتعمق شرخ ترامب ونتنياهو

من الضاحية إلى تل أبيب... إيران تفرض الردع وتعمق شرخ ترامب ونتنياهو

2026-06-09 14:10 3370
المرور تحدد توقيت حسم المعاملات وتقرّ بأزمة التضخم العددي للسيارات

المرور تحدد توقيت حسم المعاملات وتقرّ بأزمة التضخم العددي للسيارات

2026-06-09 13:13 3184
إيران: النص النهائي للاتفاق مع واشنطن بمراحله الأخيرة والتهدئة تشمل لبنان

إيران: النص النهائي للاتفاق مع واشنطن بمراحله الأخيرة والتهدئة تشمل لبنان

2026-06-09 12:30 2894
بالوثيقة... عقوبات صارمة من "التربية" ضد الغش والاعتداء في الامتحانات

بالوثيقة... عقوبات صارمة من "التربية" ضد الغش والاعتداء في الامتحانات

2026-06-09 12:23 2872
قاآني يلوح بتوسيع المواجهة: من هرمز إلى البحر الأحمر حزام جديد للمقاومة

قاآني يلوح بتوسيع المواجهة: من هرمز إلى البحر الأحمر حزام جديد للمقاومة

2026-06-08 22:03 6486
المجلس الوزاري للأمن الوطني بالعراق يصدر قرارات جديدة

المجلس الوزاري للأمن الوطني بالعراق يصدر قرارات جديدة

2026-06-08 21:39 8900
بالوثيقة... التربية تحدد موعد مباشرة الملاكات التعليمية بعد الإجازة الصيفية

بالوثيقة... التربية تحدد موعد مباشرة الملاكات التعليمية بعد الإجازة الصيفية

2026-06-08 21:30 7270
ترامب: أخبرت نتنياهو أني سأتركه وحيداً إذا شن حرباً شاملة على إيران

ترامب: أخبرت نتنياهو أني سأتركه وحيداً إذا شن حرباً شاملة على إيران

2026-06-08 20:46 5409
العراق وست دول أخرى ترفع إنتاج النفط الشهر المقبل

العراق وست دول أخرى ترفع إنتاج النفط الشهر المقبل

2026-06-08 18:10 6958
بعد 3 نبوءات صحيحة... عراف يتوقع بطل مونديال 2026

بعد 3 نبوءات صحيحة... عراف يتوقع بطل مونديال 2026

2026-06-08 14:45 8182
واشنطن تنفي المشاركة في الضربات الإسرائيلية على إيران

واشنطن تنفي المشاركة في الضربات الإسرائيلية على إيران

2026-06-08 14:26 6143
نجاح نوعي بنسبة 100بالمئة... طهران تكشف تفاصيل ضربتها ضد "إسرائيل"

نجاح نوعي بنسبة 100بالمئة... طهران تكشف تفاصيل ضربتها ضد "إسرائيل"

2026-06-08 13:16 6062
العراق يعلن إغلاق أجواءه لثلاثة أيام على خلفية الضربات الإيرانية لإسرائيل

العراق يعلن إغلاق أجواءه لثلاثة أيام على خلفية الضربات الإيرانية لإسرائيل

2026-06-07 23:31 10999